Sağlıkla İlgili Acil Durumlarda Yapılması Gerekenlenler...

     Ne tür acil durumla karşılaşırsanız karşılaşın, profesyonel yardım gelene kadar bazı önlemlerin her durumda uygulanması gerekmektedir. Aşağıda sıklıkla karşılaşabileceğiniz acil durumlar için temel bilgiler aktarılmıştır.

1.Havale durumunda müdahale
     Beyinde ortaya çıkan elektrik deşarjına bağlı gelişen genel veya lokal kas kasılmaları (çırpınmalar) sırasında bilinç genellikle kapalı olabilmektedir. Nöbet bir sure sonra kendiliğinden sona erer ve derin bir uyku hali başlar ya da yorgun bir halde kendine gelir. Nöbet anında;


◦Kendinizi, çevredekileri ve hastayı ortamdaki tehlikelerden koruyun.
◦Başının altına katlanmış ceket gibi düz yumuşak bir yastık koyun.
◦Ambulans çağırın.
◦Hastanın çırpınmasını engellemeyin, ağzına birşey koymayın.
◦Nöbet bitince, bilinç kapalıysa koma pozisyonu uygulayın.


2.Küçük çocuklarda ateşli havale durumunda müdahale
     Küçük çocuklar herhangi bir nedenle ateşi yükseldiğinde nöbet geçirebilir. Bu nedenle ateşi yükselen çocuk iyi takip edilmeli, doktorunun bu tür durumlar için önerdiği ilaçve öneriler uygulanmalıdır. Yine de kontrol edilemez ve çocuk ateşli havale geçirirse, çocuğun ateşi düşürülmelidir. O zaman havale kendiliğinden duracaktır.Ateşi hızlı düşürmek için en iyi uygulama, çocuğu banyo suyu sıcaklığındaki suyla ıslatmaktır.


3.Şok durumunda müdahale
     Vücutta kan dolaşımının, gereksinimi karşılayamaz duruma gelmesi haline şok denmektedir. Kişinin renginin solduğu, soğuk terlemeyle seyreden halsizlik, bitkinlik veya bilinç kaybı ile görülen bir durumdur. Kan dolaşımının yetersiz kalması; ya pompanın çalışması (kalp krizi vb), ya kan miktarının yetersiz kalması (kanama, kusma, ishal vb), ya da damarların ileri derecede genişleyerek kanın buralarda birikip kalbe geri dönememesi (alerjik-naflaktik şok) sonucu gerçekleşir. Sıvı kaybı veya alerjik nedenli şok durumunda, ayakları yükselterek biriken kanı hayati organlara yönlendirmek faydalı bir harekettir. Ancak bu uygulama, kalp krizi veya beyin kanaması gibi durumlarda sakıncalıdır.Bu nedenle kanama veya alerji (arı sokması, penisilin iğnesi vb) nedenli şok durumu yaşandığından emin olunması halinde; ambulans çağırın, ayakları yükseltin.


4.Boğulma durumunda müdahale
     İyi yüzme bilen biri tarafından yapılacak kurtarma girişimi öncesi mümkünse can yeleği giyilerek kurtarmaya gidilmesi daha uygun olacaktır. Kurtarılacak kişinin daima arkasından yaklaşılmalı ve kişinin koltuk altlarından tutulmalıdır. Boğulmak üzereyken kurtarılan kişiler kurtarıldıktan sonra sağlıklı görünseler bile mutlaka hastaneye götürülmelidirler.


5.Kırık olması durumunda müdahale
     Sağlıkkurumu dışındaki kişiler tarafından hastaların taşınması durumunda; o anda bulunabilecek tahta, kalın karton gibi malzemelerle uzuv (kol, bacak vb) sabit hale getirilmeli, şişliği azaltacağı için buz uygulaması yapılmalıdır. Soğuk yanığı oluşmaması için buz cilde doğrudan uygulanmamalıdır. Eğer mümkünse yaralı bölge, kalp seviyesinin yukarısına kaldırılmalıdır.


6.El yaralanmaları durumunda müdahale
     El yaralanmalarında; kanama baskı ile durdurulmalıdır. Yara, temiz bir bezle sarılmalıdır. El, kalp seviyesinin üzerine kaldırılmalıdır. Kopmalarda; kopan uzuv temiz gazlı beze sarılıp, plastik torbaya konmalıdır. Bu torba da içinde soğuk su/buz bulunan başka bir torbaya konarak hastayla birlikte uzvun dikilebileceği bir hastaneye gönderilmelidir.


7.Çocuklarda ev kazaları yaşanması durumunda müdahale
     1 yaşından küçük çocuklarda boğulma, solunum yollarına yabancı cisim kaçması, 1-4 yaş arasındaki çocuklarda düşme, çarpma, sui le haşlanma, ateşle yanma ve zehirlenmeler sık görülen yaralanmalardır. 2-4 yaş arası çocuklarda, temizlik maddeleri ve ortada bırakılmış ilaçlardan dolayı yaşanan kazalar en sık yaşanan kazalarken, 5 yaşından sonra evin çeşitli yerlerinde saklanmakta olan ilaçlardan dolayı zehirlenmeler en sık görülen kazalar arasında yer almaktadır.

     Zehirlenme söz konusu olduğunda acilen en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Zehirlenmeye sebep olan şeyin ne olduğunun ve alınan miktarın ne kadar olduğunun bilinmesi, tedavinin doğru planlanmasında büyük rol oynar. Sağlık kuruluşuna giderken, çocuğun aldığı ilacın veya maddenin kutusunu, şişesini ya da kullanım kılavuzunu beraberinizde götürün.


8.Arı sokması durumunda müdahale
     Arı sokan insanların %5’inin arı zehirine karşı alerjik oldukları bunun da solunum durmasına kadar varan etkilere yol açtığı bilinmektedir. Alerjiye en çok sebep olan arı; bal arısıdır. Arı soktuğunda, anaflaksi denilen şok durumu gerçekleşmesi halinde once ciltte kırmızılık, şişme ve kabarıklık gözlenir, daha sonra şişme tüm vücuda yayılır. Bu durumda, kaşıntı olabileceği gibi, dudak ve dil ile solunum yolu da şişerek nefes borusunda spazm, hırıltı, göğüste solunum yetersizliği de görülebilir. Arının iğnesini görüyorsanız, tırnağınız ya da bir cımbız yardımıyla iğneyi çıkarıp, sokulan yeri bol soğuk suyla yıkayın.